14 Nisan 2012 Cumartesi

Merhaba,

Sözünü gümüş; sükutunu altın edenlere, bin düşünüp bir konuşanlara, ağzından çıkanı kulağı duyanlara, ağzından çıkan sözü yayından fırlayan ok bilenlere...

Hepimizin bir huyu suyu var. Benimki gevezelik işte, zaten işim gereği çok konuşuyorum, tercümanım çünkü. Bazen konuşmaktan sesim kısılıyor, ya da boğazım ağrıyor, hatta çenem bile ağrıyor. Ama daha kötüsü bazen ipin ucunu kaçırıyorum... bir de bakıyorum dilim kendi kendine kararlar almaya ve uygulamaya başlamış, benim haberim bile yok! Bakıyorum ki ileri gitmişim, geri sarmam lazım. Olmuyor ki, ağzımdan çıkanları geri toparlayabilmek için bir kamyon laf etmem gerekiyor, çoğu zaman da işe yaramıyor zaten. Bir dinleyene bakıyorum, bir söyleyene... elçiyim ben, ama birden başrolü kapıvermişim! Dilin ayarını tutturmayı bilmek için öncelikle dilin bir ayarı olduğunu bilmek gerekiyor demek ki, öyle başıboş bırakmamak gerekiyor demek ki... Ve demek ki aklın yolu bir; işin doğrusunu yanlış yapa yapa kendimiz bulmak mecburiyetinde değiliz, bizden çok önce bulup göstermişler yolu. Demişler ki “sana senden olur her ne olursa, başın selamet bulur dilin durursa” ve “çok mal haramsız, çok laf yalansız olmaz” ve biz her gün bu sözleri ve benzerlerini duyuyoruz da, hiç kulak verdik mi bugüne kadar?

Dudaktan çıktığı anda yaydan fırlamış oka dönen söz, hem imar eden hem yer ile yeksan eden söz. Sahibini hem vezir eden, hem rezil eden söz. Söylenirse efendi, söylenmezse köle olan söz... her şeyin olduğu gibi, sözün de bir israfı var. Hesap defterine borç olarak ekleneni, hayırsızı uğursuzu var, nefes tüketeni var yani.


Sabırsız bir nesil olduğumuz için, henüz akıl mutfağımızda ağır ağır pişmeye başlayan düşüncelerin kıvama gelmesini bile beklemeden servis ediveriyoruz karşımızda kim varsa. Yaptığımız yemeğin tadına bakıyoruz servis etmeden önce ama kurduğumuz cümlenin sıkletine bakmıyoruz. Ağzımızdan çıkanı kulağımız duymuyor artık, muhatabımız kimse o duysun yeter, alsın ağzının payını, hah! Bir cümleyle çok şeylerin ifade edildiği, sözlerin kıymetli olduğu zamanlar geride kaldı. Şimdi çok cümleyle bir tek kıymetli fikir ifade edilemiyor; laf kalabalığından, anlamsızlığın gürültüsünden yer kalmadı zihinlerimizde kıymetli düşüncelere çünkü. Dedikodu, merak, daha çok bildiğimizi ispat, kendimizi ezdirmeme çırpıntısı, ne kadar akıllı olduğumuzu gösterme, öne çıkma, haklı çıkma, hazırcevap olma kaygıları içinde, konuşup durur olduk.

Halbuki bizim Peygamberimiz (sav) “Allah'a ve Ahiret gününe inanan kişi, ya hayır söylesin ya da sussun” buyurmuştu, bizim konuşma ölçümüz buydu, budur, bu olmalıdır. Dedikodu hayır mıdır? Büyüklere ters cevap hayır mıdır? Küçüklere azar hayır mıdır? Tartışmayı uzatacak fevri, hırçın, iğneli laflar hayır mıdır? Ya da şöyle soralım: bir gün içinde sarf ettiğimiz yüzlerce cümlenin ne kadarı hayırlıdır, gereklidir, doğrudur? Sözümüz hastaya şifa; garibe dua; virane gönüle teselli; biçareye yol; şaşırmışa istikamet; yetime şefkat; zalime tokat olmayacaksa bunca nefes niye? Bakmasını bilenler “göz iki, kulak iki, ağız tek; çok görüp çok duyup az konuşmak gerek” şeklinde yorumlamışlar yaratılışımızı. Çok basit, ama akıl dolu değil mi?

Tatlı dille, yumuşakça, gülümseyerek, düzgün bir diksiyonla, açık açık, sakin sakin konuştuğumuzda, aklımıza ilk gelen kelime yerine doğruluk ölçeği en ağır basanı seçtiğimizde, nefsimizin ya da öfkemizin bizim yerimize karar almasını engelleyebildiğimizde, her kim olursa olsun karşımızdaki kişinin de bir kalbi, onuru, hafızası olduğunu unutmadığımızda... konuşmadan bile, sadece susarak gönüller fethedebildiğimizi göreceğiz. Konuşmak bir ihtiyaçsa, dinlemek bir erdemdir. Hangimiz karşıdakinin gözlerinin içine bakıp, anlattıklarını sonuna kadar dinleyebiliyoruz? Rahmetli babaannem ''kızım, insan insanın ağusunu alır'' derdi. Sadece dinleyerek bile üşüyen ruhları ısıtabilir, kıyıda köşede kalmışlara 'değerli' olduklarını hatırlatabiliriz...

Zamanın birinde hikmet ve sezginin hakim olduğu, konuşmadan işlerin yürütüldüğü bir dergah varmış. Uzaklardan bir derviş buraya kabul edilmek, halkaya dahil olmak temennisiyle gelmiş. Kapıyı açan mürid, bir müddet sonra elinde su dolu kaseyi uzatmış ve ''dergah yeni birini kabul edemeyecek kadar dolu'' demek istemiş. Durumu anlayan derviş bahçeden bir gül yaprağı almış ve suyun üzerine bırakmış. Gül yaprağı suyun üzerinde gezinmiş ama su taşmamış. “Dergahta suyu taşırmayacak bir gül yaprağına her zaman yer vardır'' anlamını sezen mürid dergahın kapısını sonuna kadar açmış.


Kısa, öz ve tatlı anlatımı şiirlerinde yakalamış olan Yunus Emre yüzyıllar öncesinden sesleniyor bizlere, söze nokta koyar gibi:

Söz ola kese savaşı, söz ola kestire başı

Söz ola ağulu aşı, yağ ile bal ede bir söz

Sözün israfı üzerine bu kadar konuştuktan sonra artık susmak lazım olsa gerek... Selametle.

....................................................

Hatice Abla Köşesi

Fazla laf kalabalığı yapmadan şöyle kısa bir hatırlatmayla yetinelim bu ay: kalan ekmekleri atmıyoruz; ya küp küp kesip hafif fırınlayıp çorba ekmeği, ya henüz yumuşakken robottan geçirip ya da torba içinde merdaneyle ezip köfte ekmeği, ya dilimleyip kahvaltılık yumurtalı ekmek, küflenmişse de hafif ıslatıp kuş yemi yapıyoruz, değil mi? 


.................................................
Telif Hakkı: Kullandığımız fotoğrafların bazıları bizim, bazıları değil. Bilmeden üzerinde telif hakkı olan fotoğraf kullanmışsak hak sahibinden özür dileriz.

15 Mart 2012 Perşembe

Merhaba,

Atıklarını ayrıştıranlara, yazın pet şişede su içmek yerine matara, suluk kullananlara, bir hediyeyi kat kat paketlemeyenlere, kağıtları önlü arkalı kullananlara, çöplerinin miktarını sorgulayanlara, dünyanın nereye gittiğiyle ilgilenenlere...


Bakın Hayyam ne demiş:


Yarım somunun var mı?Bir ufak da evin?
Kimselerin kulu kölesi değil misin?
Kimsenin sırtından geçindiğinden de yok ya?
Keyfine bak en hoş dünyası olan sensin...

"En hoş dünya"mızı kurmak/kurtarmak için akşam ailece bir arada olduğumuzda eşimizle çocuklarımızla, sıcacık çay sohbetlerimizde dostlarımızla, işyerimizde mesai arkadaşlarımızla ülkemizi, dünyamızı güzelleştirmenin yollarını arasak! Mahallemize, çevremize sahip çıkmayı, eşyalarımızı uzun ömürlü kullanmayı, çöplerimizi azaltmayı, yanlışa direnmeyi konuşsak! Hangi adımları atacağımızı belirlesek ve kolları sıvasak ne güzel olur. Kısa mesafelere yürüsek, toplu taşımacılığı kullansak, evlerimizi plastik çiçeklerle doldurmak yerine açelyalar, menekşeler yetiştirsek, misafirlerimize dört katlı peçeteler yerine daha incelerinden kullansak, bir adresi koca bir kağıt yerine bir takvim yaprağına yazıversek...

Bu çabamızda yöneticilerimiz, mimarlarımız, öğretmenlerimiz de yol gösterse. Yanlışları, uygulamadaki hataları, eksiklikleri, aldatıldığımız noktaları çekinmeden anlatsalar bizlere.

Bir bilgisayar mühendisinin yazıcısı bozulur, yetkilileri her aradığında 'yeni bir yazıcı almanız size daha uygun fiyata gelir' cevabını alır. Yazıcı 18 bin adet bastığında kendiliğinden duracaktır çünkü üretici böyle programlamıştır. Bunu farkeden kullanıcı bir yazılımla çipi sıfırlamayı başarır ve yazıcı çalışır. İşte bu eskime ve tamirinin yenisini almaktan pahalıya gelmesi olayına 'planlı eskime' adı verilir. Yaklaşık 50 yıldır tüm ürünlerde uygulanmaktadır. Bu yüzden annelerimiz kullandığı emektar çamaşır makinası bizim son teknoloji ürünü akıllı makinalarımızdan daha sağlamdır. Bu yüzden son derece havalı cep telefonlarımızın yedek pilleri bile üretilmemektedir. Çünkü sadece tüketmemiz ve hep tüketmemiz isteniyor dev çarkların dönmesi için. Dünya bitene kadar tüketmemiz gerekiyor.

Çok şükür ki aramızda ülkesini, geleceği düşünen, doğru işler yapmaya çalışan çeşitli mesleklerden temiz insanlar da var. Öngörülü davranıp yenilenebilir enerji alanında atılımlar yapan, geri dönüşüm tesisleri kuran iş adamlarımızdan ikisiyle kendi alanlarında mülakat yaptık. Buyrun hemen başlayalım, ilk olarak yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ilgili mülakatımız:

-Yenilenebilir enerji nedir?

-Herhangibir yakıt kullanmadan enerji üretmek demektir. Mesela güneşi enerji üretmek için kaynak olarak kullanmaktır. Barajların yenilenebilir enerji olup olmadığı tartışmalıdır bu bakımdan, kullanılan su akıp gider, ancak geriden gelen suyla üretim devam eder, bu durumda yağmurun yağması ve akarsuyun beslenmesiyle enerji kaynağı yenilenmektedir diyebiliriz. Ayrıca, enerji üretilirken geriye atık kalmaz, doğaya herhangibir zarar verilmez.

-Yenilenebilir enerji kaynakları nelerdir?
-Güneş, rüzgar, jeotermal kaynaklar, okyanuslardaki dalgalar, hidrojen dönüşümü, vb, hiç tükenmeyecek olan, ekosistemin kendisinden mamul ve mevcut kaynaklardır. Kullanmakla bitmez yani, adından belli olduğu üzere, sürekli yenilenir.

-Jeotermal kaynak nedir?

-Yerkürenin iç ısısını enerji üretmek için kullanmaktır. Yani suyu ısıtmak için mağma ısısından faydalanılır, ısınan su hem iç mekan ısıtmasında hem de elektrik üretmekte kullanılır. Ev ve sera ısıtmakta, balık çiftliklerinde, elektrik üretiminde, soğuk hava depolarında, endüstriyel uygulamalarda bu yoldan faydalanılmaktadır.

-Jeotermal kaynaklardan faydalanma şartları nelerdir?

-Ancak jeotermal özelliği olan bir bölgede enerji üretim tesisi kurulabilir. Jeotermal özellik kısaca yer altından gelen ısıya yüzeye en yakın mesafede ulaşılabilen noktalarda mevcuttur, mesela yerin bin metre altında kullanılabilir jeotermal ısıya ulaşılabiliyorsa o bölge jeotermal kaynak açısından uygun bir bölgedir.

-Hidrojen dönüşümü nedir?

-Hidrojenle oksijenin birleşmesinden su oluşur, bu oluşum esnasında belli bir enerji açığa çıkar. Bu enerji doğrudan elektrik enerjisidir, direk olarak “hidrojen pili” olarak kullanılır. Ortamda mevcut olan hidrojen ve oksijenden faydalanılır, elde edilen su doğaya salınır. Bu su temiz olduğundan atık değildir.

-Yenilenebilir enerji kaynaklarını fosil kaynakların kullanıldığı her alanda kullanabilir miyiz?

-Kullanabiliriz. Mesela petrol yerine hidrojen piliyle çalışan araçlar mevcuttur. Bahsettiğimiz gibi elektrik üretiminde zaten kullanılmaktadır. Uygun alanlarda ısınma tamamen yenilenebilir enerji kaynaklarıyla sağlanmaktadır. Tek dezavantaj sürekliliğini sağlamak konusunda yaşanan sıkıntılardır. Mesela güneş enerjisi sürekli değil, rüzgar sürekli değil, jeotermal açıdan uygun bölgeler her yerde mevcut değil, bir de depolanması söz konusu olamıyor malesef. Bu bakımdan yenilenebilir enerji şu anda kullanılması mümkün olan yerlerde fosil yakıtın bir alternatifi olarak görülmektedir, fakat yüzde yüz yenilenebilir enerjiye geçiş henüz malesef mümkün değil.

-Daha küçük çapta, günlük olarak, evlerimizde uygulayabileceğimiz yenilenebilir enerji kullanım ya da dönüşüm yöntemleri var mı?

-En kolay uygulama çatıya güneş panelleri koymak tabi. Bunun dışında, bildiğimiz anlamda enerji üretimi evlerde küçük çapta yapılabilen bir şey olmadığından, şunu sürekli hatırda tutmakta fayda var: en iyi enerji üretim şekli mevcut enerjiyi israf etmemektir. Zaten yenilenebilir enerji bu kavram üzere bina edilen bir uygulamadır, yani kişisel değil de gezegensel boyutta enerji tasarrufundan bahsettiğimizi söyleyebiliriz.

-Teşekkürler, iyi çalışmalar.

-Rica ederim, hayırlı günler.

Hem miktarı sınırlı olan, doğaya atık olarak geri dönen, her türlü çevre kirliliğine, hatta savaşlara sebep olan, hem de çok pahalı olan fosil atıklara her bakımdan alternatif olan yenilenebilir enerji konusunda uyanık olmamız, elimizden gelen yerde desteklememiz gerekiyor. Bunun yanında, geri dönüşümü de hayatımıza yerleştirmemiz gerekiyor artık. Çocuklarımıza da çöpleri ayrıştırıp dönüştürmenin önemini aşılamamız son derece önemli. Bu konuda da yetkili şirketlerden birinin yöneticisiyle görüştük, buyrun kısaca geri dönüşüm konusunu da bir bilenden öğrenelim:

-Merhaba, kısaca geri dönüşümün tanımını alabilir miyiz acaba?

-Tabi, geri dönüşüm yeniden değerlendirme imkanı olan atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerden geçirilerek ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine denir.

-Geri dönüşüm süreci nasıl işler?

-Geri dönüşüm atığın kaynağında başlar. Geri dönüştürülebilen atık diğer atıklarla karıştırıldığında yeniden üretilen hammadde düşük kaliteli olmakta malesef. Bu yüzden en önemli aşama ilk aşama, yani çöpü baştan ayrıştırma aşamasıdır. Bundan sonrası dönüşüm tesisinde takip eden aşamalardır.

-Hangi malzemeler dönüştürülebilir?

-Demir, çelik, bakır, alüminyum, kurşun, pil, kağıt, plastik, kauçuk, cam, motor yağları, atık yağ, akü, araç lastikeri, beton, röntgen filmleri, elektronik atıklar, organik atıklar... yani neredeyse tüm çöpler dönüştürülebilir.

-Dönüşümden elde edilen kazancı rakamlarla ifade edebilir misiniz?

-Mesela 1 ton plastiğin dönüştürülmesi sonucu 14.000 kw enerji elde edilir, bu da yılda 4 milyon kw enerji tasarrufu demektir. 1 ton camın dönüştürülmesiyle 100 lt benzin tasarrufu sağlanır, yani burada ülke genelinde yıllık 30 milyon litre benzin tasarrufundan bahsediyoruz. 1 ton metal atık 1300 kg hammadde tasarrufu sağlar. 1 ton kullanılmış kağıt dönüştürüldüğünde 85 metrekare ormanlık alan korunur, bu da yılda 40 bin hektar orman demektir.

-Bunlar çok çarpıcı rakamlar, unutmasak iyi olur. Peki dönüştürülemeyen çöpler ne yapılır?

-Dönüştüremediğimiz atıkları üzenli depolama dediğimiz bir sistemle yer altına gömüyoruz, tabiri caiz ise. Bunu yaparken sızıntı sularını ve depo gazını doğaya salmayacak bir tasarım kullanıyoruz, yani düzenli depolamayı çöplerin yığın halinde biriktirildiği alanlarla karıştırmamak lazım. Bu düzenli depolama alanlarımızın üstü de yeşil alan olarak değerlendiriliyor.

-Verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederiz, iyi çalışmalar.

-Teşekkürler.

Gördüğümüz gibi, bu iki kısa görüşmeden bile israf yapmamaya özen göstermenin, çöplerimizi basitçe ayrıştırmanın, çok basit günlük yöntemlerle doğaya azıcık daha saygılı davranmanın ne kadar kolay ve önemli olduğu anlaşılıyor. Bilinçi olalım, çocuklarımız da bilinçli olsun, gezegenimize sahip çıkalım. Hiç zor değil. Henüz geç de değil; ama geç olmasını beklememek lazım.

Selametle kalınız...

.....................................................

Hatice Abla Köşesi

Bu ay Hatice Abla'nın çabuk turşu tarifini yazacaktık ama, Cafe Fernando'da gördüğümüz bu fantastik ekmek tarifini atlayamadık. Geçen aydan devam mahiyetinde şurada bulabileceğiniz ekmek tarifi kesinlikle denemeye değer. Ne kadar emekli, ne kadar zormuş ekmek yapmak meğer! Şimdi çok daha zor geliyor atılan ekmekleri görmek. Sadece ekmek için sarfedilen çabayı tecrübe etmek, ekmeğin kıymetini anlamak için bile denemek lazım, bir kez de olsa ekmek yapmak lazım. Tüketim dünyasında geldiğimiz yeri göstermek için ekmeğin hikayesi yeter de artar, görmek isteyen gözlere. Israf olmasın, afiyet olsun!

15 Şubat 2012 Çarşamba

Merhaba,

Gereksiz lambaları kapatanlara, herşeyi ütülemeyenlere, mutfağı küçük ev aletleriyle doldurmayanlara, tasarruf ailede başlar diyenlere, kas gücüne inananlara, yazlık giyinip üşüyünce kalorifer ayarlarlarıyla oynamayanlara, güneş ışığından ve ısısından faydalanan akıllı hanımlara merhaba!


Bir önceki yazıda su tasarrufundan bahsetmiştik, su israfından kaçınmamız gerektiğini hatırlatmış ve bazı ipuçları vermiştik. İsraf ettiğimiz tek şey su değil malesef. Elektrik harcarken daha da hoyrat davranıyoruz, ziyan ettiğimiz enerjiyi göremiyoruz çünkü. Televizyonu kumandadan kapattığımızda yanık kalan o minik kırmızı ışığın farkında değiliz mesela. Evden çıktığımızda açık unuttuğumuz lambanın da farkında değiliz. Suyu sürekli sıcak tutan çay makinesinin neyle çalıştığının da farkında değiliz belki, hm? Diğerlerinden daha ucuz olduğu için aldığımız çamaşır makinesinin her yıkamada ne kadar elektrik tükettiğini kaçımız düşündük? Evin bir köşesinde "ses olsun diye" açık duran televizyonu ne zaman kapatacağız peki?

Arada sırada elektrik kesildiği anda felç olan hayatımızı bir an hatırlayalım. Hiçbir şey çalışmıyor, ısınamıyoruz bile, hatta su da akmıyor. Işık yok, ısı yok, su yok, ocak yok, fırın yok, şarj yok, masaüstü ise bilgisayar yok, telsiz ise telefon yok, kapı zili yok, çamaşır makinesi yok, ütü yok, yok da yok! E elektrik sonsuz mu ki? Yazın en sıcak günlerinde klimaların fazla çalışması sebebiyle elektriğin kesildiği dönemler hep oluyor. Yetersiz enerji yüzünden aralıklarla elektrik verilen zamanlar olmadı mı geçmişimizde? Halen sürekli bu durumda yaşamak zorunda olan ülkeler, şehirler var. Elektrik şu halde hayatımızın can damarı, kullanırken bilinçli olmak, yanlış tutum ve alışkanlıklarımızı değiştirmek zorundayız.

Önce bir buraya bakın (çocuklarınıza da izletin çok eğlenceli bir animasyon eminiz beğenirler) sonra okumaya devam edin...

İzleyip geldiniz mi? Hah, tamam. Şimdi, bir düşünelim ne kadar enerji, özellikle elektrik bağımlısı olduğumuzu... Her şeyi düğmelere basarak halletmeye alıştığımız bir alemde yaşıyoruz artık. Alışverişi bile düğmelerle yapıyoruz. Yazmayı çizmeyi yıkamayı pişirmeyi doğramayı üretmeyi işi gücü halletmek için basmamız gereken düğmeler var. Kötü mü? Zaman kazanıp daha verimli, iyi şeyler yapmak için ise iyi. Teknoloji bu, tabi ki kullanacağız. Ama her işi yapmanın daha teknolojik ve daha kolay bir yolu çıktıkça, bizim işimiz de daha zorlaşıyor aslında. Biz teknolojinin kolaylığını ve hızını talep ederken, teknoloji de bizi talep ediyor çünkü. Çok basit bir örnek: mikser icad edilmeden önce bir ev kadınından misafirine "bir kek çırpıvermesi" beklenmiyordu. Şimdi kek işten bile sayılmıyor, neredeyse ikrama geçmeyecek. Daha zor hazırlanan ikramlıklar gerekiyor takdir edilmek için. Titizlik ve rekabet biz hanımların işlerini zorlaştırıyor. Halbuki aklımızı kullanmak, yaptığımız doğruysa başkalarından etkilenmemek, pratik ve doğal olanı tercih etmek bizim lehimize olacaktır. Mutfaklarımıza bir bakalım: belki senede bir-iki defa kullanacağımız bir sürü alet edevat. Niye? "Bahar Hanım yeni robot almış, ben niye eksik kalayım? Zühal Hanım'ınki bir üst model, bende de olsun. Bilmem neyi doğrama makinesiymiş, alalım belki lazım olur." Halbuki şu mucizevi ellerimizin nelere gücü yetmez! Alet işler el övünür demişler ama, benim elle yaptığım ekmek, makinenin yaptığından daha güzel oluyor! Hem de makine kadar elektrik harcamıyorum! Bu kadar mı peki? Yoo, değil tabi. Sadece mutfakta değil elektrikle çalışan her türlü lüzumsuz alet-edevat. Kendi ellerimizle küçücük çocuklarımıza, yeğenlerimize hediye olarak elektronik oyuncaklar alarak hem sağlıklarına hem zihin gelişimlerine darbe vuruyoruz. Yap-bozlar, ahşaplar, hafıza kartları varken biz ille de elektromanyetik alan oluşturanları makbul sayıyoruz. Hem onlara zarar, her türlü zarar, hem pahalı, hem de gereksiz.

Yanlış anlaşılmayalım şimdi: gelişmelerin karşısında bağnazca durmak aklımızın köşesine bile getirmeyeceğimiz bir iş. Diyebiliriz ki bu yaşımızda biz tekno-nesillerin ilkiyiz. Teknoloji nimetlerini kullanmadan dişimizi bile fırçalayamayız artık, dünya böyle bir dünya. Ama bu "israfta, tüketimde ip kopmuş zaten, ben ne yapabilirim" demek için bir bahane değil. Baştan beri ne dedik: "sadeleşmek" istiyoruz. Dünyanın bir parçası olmak demek sadeleşmek, mütevazileşmek, Allah'ın bize bahşettiği nimetlerin farkında olmak. Gezegenimize, ağzımıza tıktıktan sonra paketini çöpe attığımız abur cubur muamelesi yapmamak yani; evimize saygı duymak. Söylemek istediklerimizi görselleştiren bu harika kısa filmi de izlemenizi şiddetle tavsiye ediyoruz, ki durumumuzun ciddiyetini gerçekten kavrayalım. "Evet ya doğru aslında" gibi içi boş, eylemsiz sözler yerine, işe yarar fiillere dönüşen gerçek tepkiler gösterebilelim. 

Az da olsa bu konuda yapılan çalışmalar, dünyayı kurtarmaya çalışan insanlar var. Mesela "Yeşil Bina"lar inşa etmeye başlamışlar, duymuş muydunuz? Bu binalarda amaç doğal kaynakları en iyi şekilde hem kullanmak hem geri dönüştürmek. Güneş ışığını kullanarak kışın ısıtma yazın soğutma sağlamak, jeotermal enerjiden faydalanmak (zaten özellikle yenilenebilir enerji konusunda söylemek istediğimiz bir sürü şey var, bir yazımızı buna ayıracağız inşallah), ve buna benzer çevre dostu yöntemler kullanmak suretiyle kendi içinde bir ekosistem oluşturan bu binalar, görmeye ve duruşundan ürkmeye alışık olduğumuz gökdelenlere hiç benzemiyor. (bkz. www.yesilbina.com )

İnşallah yakın zamanda bütün yapılar yeşil olur ama, şu anda değil. Yani hal-i hazırdaki evlerimizde hemen başlamamız lazım enerji tasarrufuna. Yapılan bir araştırmaya göre; biraz dikkatle evlerimizde %35 elektrik tasarrufu sağlanabilirmiş. Gereksiz ön ısıtma-ön yıkamayı kaldırmak, herşeyi ütülemek hastalığından vazgeçmek, elektrikli aletler yerine gücümüzün yettiği yerde işleri biraz da kendimiz halletmek, düğmeden kapatmak yerine fişi prizden çekmek... Bunlar tasarrufla beraber sağlığımızı da koruyan çok kolay çözümler. Bunun haricinde; beyaz eşyamızı yenilerken A sınıfı modelleri tercih edebiliriz, buzdolabının kapağını uzun süre açık tutmayabiliriz, evimizi havalandırırken kombiyi kapatabiliriz, hareket sensörlü otomatik lambalar kullanabiliriz, pencere ve kapılarımızın sıkıca kapandığını kontrol edebiliriz (eskiden sünger çekerdi anne babalarımız çerçevelerin etrafına, bilmem hatırlar mısınız), çatımıza en azından bir-iki güneş paneli koydurabiliriz... Gücümüz yettiğince, yaşam tarzımıza göre enerji tasarruf yöntemlerimizi kendimiz icad edebiliriz.

Dünyanın uzaydan çekilen fotoğrafları artık gecenin de gündüz gibi aydınlık olduğunu gösteriyor. Bakması hoş geliyor göze, ışıl ışıl elmaslar saçılmış gibi her yana, ama; geceye, dinlenmeye, Allah'ın örtüsüne ihtiyacımız var. Karanlıkta salgılanan büyüme hormonlarına, derin REM uykusuna, rüya görmeye ihtiyacımız var. Hayatı itişe kakışa koşa koşa değil de, dünyanın dönüşü gibi ağır ağır, ve düzeninde yaşamaya ihtiyacımız var. Değil mi?

Selametle kalınız.


Hatice Abla Köşesi

Evde ekmek yapıyoruz dedik ya, öyle kolayına kaçıp makineye at malzemeleri, üç saat sonra al sana ekmek şeklinde evde "çakma" ekmek yapmaktan bahsetmedik. Onu da yapıyoruz yeri geldiğinde ama eski usul elde yapılan ekmek pek bir lezzetli oluyor. Hatice Abla uzun yıllardır ekmeğini evde, elleriyle yapıyor. Ondan imrendim, ben de kendim yapıyorum artık ekmeği. Önceden çok zor göründü ama aslında öyle değilmiş. Birkaç püf noktası var elin ayarıyla ilgili, onu da birkaç denemede öğreniyorsunuz, sonrası kolay evelallah! Evde maya tarifini bu linkten aldım. Adımları takip edince zaten kolaylıkla ekmeğinizi yapıp afiyetle yiyorsunuz. Şimdi çocuklar okuldan gelince bir dilim ekmek yiyip süt içseler içim rahat ediyor, olması gerektiği gibi beslendiler diye düşünüyorum. Çok çok tavsiye ederim! Afiyet olsun. 

12 Ocak 2012 Perşembe

Merhaba,

Kendisine su ikram edene 'su gibi aziz ol' diye mukabele edenlere, bir bardak suda fırtına koparmayanlara, suyu bulandırmayanlara, damlatan çeşmeyi yaptırarak günde on kova suyu kurtaranlara, arabasını hortumla değil de ıslak bezlerle temizleyenlere, Afrika'da su kuyusu açanlara, yazın sokak hayvanların kaplarına su doldurmayı ihmal etmeyenlere merhaba...

Su hayattır,                   
Su nimettir,
Su şifadır...

Büyük medeniyetler hep toprağın suya doyduğu yerlerde kurulmuştur. Su daima bir çekim merkezi olmuştur. Bereketin, canlılığın, hareketin, hayatın işaretidir.

Ecdadımız çeşmeler yaptırmıştır içenlerin hayır duasını almak için..

Beş buçuk asır önce ... Sultan 2. Bayezid akıl ve ruh hastaları için Edirnede bir Darüşşifa yaptırır. Bu güzelim yerde su sesi ve müzik sesiyle gönüller ve ruhlar ferahlar, şifa bulur...


Bilenler bilir, bilmeyenler de öğrensin, hatırladıkça tüylerimizi ürperten bir susuzluk dönemi vardır İstanbul'un. Musluklardan o iç karartıcı “tıssss” sesi gelmediği zamanlarda da çamur akardı, evde küvet kova leğen şişe ne varsa nadiren akan “temiz” suyla doldurulur, o da son derece idareli tüketilir, yemeğe içmeye zaten kullanılamazdı. Herkes elindeki imkanlar doğrultusunda şişeleri toplar içme suyu kaynaklarından su almaya giderdi. İstanbul koca bir köy gibiydi. Biz çocuktuk o zaman, susuzluğun tasası anne-babalarımızındı. Şimdi arada sırada su kesilip de bir anlığına o günleri hatırlayınca, o karartı şöyle bir geçiveriyor yine üzerimizden, değil mi? Çünkü şimdi biliyoruz ki sadece altyapı ya da yönetim sorunlarından değil, çok daha ciddi sebeplerden kaynaklanan bir susuzluk tehlikesiyle karşı karşıyayız. Biliyoruz, değil mi?


Suyun israfı muhtemelen en aptalca israftır insan için, intihar etmenin şakağa silah dayamaktan azıcık daha dolaylı ve daha ezalı bir yolu çünkü. Anlatmaya gerek var mı? Su olmazsa biz de yokuz, başka hiçbir canlı da yok, bu kadar basit. Bu konuda yapmamız gereken belli: suya ve dünyanın yaratılış icabı kusursuz işleyen su devirdaim düzenine saygı duymak, uyum sağlamak. Beş-on dakikalık bir internet turu su tüketim vehametinin boyutlarını görmek için yeter de artar malumat sağlıyor. Biz de bir tur attık, çok kısa değinelim. Öncelikle bakalım ne için ne kadar su gerekiyor:

“1 kg pirincin yetişmesi için 2.000 ile 5.000 litre arasında su gerekmektedir. 1 kg buğdayın yetişmesi için 1.000 litre su, hayvanlarda 1 litre süt üretilmesi için 2.000 ile 4.000 litre, 1 kg şeker için 3.000 litre, 1 kg kahve için 20.000 litre su gerektiği ortaya çıkarılmıştır. Yediğimiz bir hamburgerin içindeki besinler (et, un, salça, peynir vs.) için gerekli su miktarının ise 11.000 litre, bir çay kaşığı şeker için 50 bardak, içtiğimiz 1 fincan kahve için tam 1.120 bardak, giydiğimiz bir penye tişörtün pamuğunu yetiştirmek için 7.000 litre su gerektiği dikkate alınırsa bilhassa insanın fıtrî olmayan, lüks denebilecek tüketim alışkanlıkları uğruna ne büyük su israfında bulunduğu daha iyi anlaşılmaktadır.
4 adet otomobil lastiği üretimi için 7 bin 500 ton, bir otomobil üretmek için 150 ton, bir ton çelik üretmek için 240 ton, bir adet fıçı bira elde etmek için 5 bin 600 litre, bir kutu meyve ya da sebze konservesi elde etmek için 35 litre, bir kilogram kumaş için (baskılı boya yapılıyorsa) 200 litre, bir satranç tahtası üretmek için 16 litre, bir varil ham petrolü rafine etmek için 7 ton su kullanılıyor. Ev ve bireye göre su tüketiminde ise banyo ve mutfakta yapılan tüketim ilk sırayı alıyor. Bir insanın günlük su tüketimi 190 litreyi bulurken, bir evin yıllık su tüketimi 400 bin litre olarak hesap ediliyor. Bir evin günlük su tüketimi dağılımı ise şöyle: Banyo için 60-115 lt, bulaşık için (makine kullanımı halinde) 110 lt, elle bulaşık yıkama 75 lt, çamaşır makinesi 110 lt, tuvalet 26 lt, diş fırçalama 4 lt, içme suyu 4-8 lt.”      (http://suyuisrafetme.blogspot.com)

Bilhassa ilk paragrafta bahsedilen tarım ürünlerini sulamakta kullanılan suyun büyük kısmı malesef yer üstü sularını besleyen yer altı sularından çekiliyor, bu da dünyanın su dengesini geri dönülmez şekilde bozuyor. Tuz Gölü havzasının ıslahı yolunda adımlar atmak için son on yıl içindeyiz, mesela, ondan sonra havzayı geri döndürmek nerdeyse imkansız hale gelecek. Orta Asya'daki koca Aral Gölü bu yüzden kurudu gitti. Aral Gölü'nün yerini ne tutacak şimdi? Ülkemizde Amik, Kestel, Burdur, Meke, Samsa, Ladik, Manyas, Yedigöller'e ne oldu dersiniz? Yanlış sulama, tarım arazisi açma, atıkların boşaltılması sebebiyle ya kurudular yada can çekişiyorlar. Beraberinde balıklar, kuşlar da yitip gitmekte. (Fotoğraf Aral Gölü'nün son hali...)

Üzerinde yaşadığımız gezegene ettiğimiz eziyetin haddi hesabı yok, dünya kadar istatistik hesap kitap konulabilir ortaya. Ama halen atılan ciddi, küresel, işe yarayacak bir adım yok malesef. Toksik olsun olmasın bütün fabrika atıkları nehirlere denizlere, kanalizasyonlar denizlere, çöp denizlere, barajlar HESler nehirlere, göller en iyi ihtimalle sulamaya... Ne kadar dayanacak Dünya buna? Üretiminde çok su kullanan, sanayi atıkları oluşturan fabrikalara mutlaka müeyyideler konulmalı. Kendi karı için suyu, ağacı, toprağı hiçe sayanların cezaları ağır olmalı ki bir daha dikkatli olmalı.


Yapılması gereken çok köklü değişiklikler var, fakat bizim de kendi çapımızda yapabileceğimiz günlük ufak tefek yöntemler de var. Bir kişinin israf etmediği su bir yılda muazzam bir miktar olarak geri dönüyor. Peygamber Efendimiz (sav) dere kenarında abdest alırken dahi suyun israf edilmesini yasaklıyor. Bu bile ne kadar hassasiyet göstermemiz gerektiği konusunda yeterli bir örnek ve ölçü. Çok basit, hiç çaba sarfetmeden yapabileceğimiz etkili israf önleme yöntemlerinden bazıları; diş fıçalarken tıraş olurken musluğu kapatmak, sifonun su haznesine içi dolu bir şişe su koymak, küvet doldurmadan sadece kısa bir duş yapmak, sıcaklık ayarını koruyan açma-kapama kollarından kullanmak (sıcaklık ayarlamak için dakikalarca su akıtmak zorunda kalmazsınız ve sabunlanırken suyu kapatabilirsiniz), yeni tasarruflu model bir duş başlığı kullanmak (iki kişilik bir evde yılda 38 ton civarı su tasarrufu sağlıyor desek?), damlayan muslukları onarmak, bahçemiz varsa çok su isteyen bitkileri bir araya ekmek, arabayı sünger ve kovayla yıkamak, balkonu cam ya da yer sildiğiniz suyla yıkamak, (kullanıyorsanız) kurutma makinesinden çıkan suyla çiçekleri sulamak ya da temizlik yapmak, ellerimizi sabunlarken suyu kapatmak... Bütün bunları yaparken titizlerin ve savurganların hayıflanmalrına kulak tıkayacaksınız. Hayal gücünüzü kullanın, kendi günlük alışkanlıklarınıza göre bir çok tasarruf yolu geliştirebilirsiniz. En önemlisi çocuklarımızı israfsız su kullanmaya alıştırmak ve suyun ne kadar önemli olduğunu onlara anlatmak, çevre bilinci ve saygısını aşılamak.


Artık görünen köy de değil dünya için su sıkıntısı, içinde yaşadığımız köy bu. Yokluk ve savaş yıllarında yaşadığı ve sıkıntının gerçek halini gördüğü için hala çorabının altına yama yapıp bir kaç ay daha giyen ninelerimizi daha yakından izlememiz gerektiğini düşünüyoruz. Iyice çığrından çıkmış tüketim toplumu için israf çok kolay, dünya zaten akıl almaz bir hızla olması gereken maddi ve manevi eksenlerden savrulup uzaklaşmaya devam ediyor, bu çılgın gidişat içinde aklını başında tutmak isteyenlerin her bakımdan bilinçli bir yeni nesil yetiştirme gayreti içinde olması gerek. Suya saygı hayata saygı demek, diyebiliriz ki arzu ettiğimiz bilincin ilk adımı budur. Dolayısıyla önce kendi davranışlarımızla, sonra da sürekli anlatıp öğretip çeşitli kaynaklarla beslemek suretiyle çocuklarımıza sadece su da değil, her alanda israfsız tüketimi aşılamak mecburiyetindeyiz. Gelecek nesillerin üzerimizdeki hakkıdır bu.

Bir müjde: Türkiye, Somali'de söz verdiği 30 su kuyusundan birini birkaç gün önce açtı.

Su gibi temiz
Su gibi mütevazi
Su gibi aziz olmak temennisiyle...

************************

Hatice Abla Köşesi

Dolma için patlıcan, patates, kabak oyduğunuzda bunları atmıyorsunuz değil mi? Hemen soğanları,  sarmısağı biber salçasıyla kavuruyoruz. Ayırdığımız iç malzemeleri, kıyılmış maydonozlarla ilave edip, az sulu ve hafif baharatlı bir yemek pişiriyoruz. Afiyet olsun...

16 Aralık 2011 Cuma

Merhabalar tükenmesin!

Bu kez durmadan koşturanlara, işleri yetişmeyenlere, sabah kahvesini yolda içenlere, yimibeşinci saat için dilekçe verenlere... öte yandan dizileri kaçırmayanlara, magazin ondan sorulanlara, gün boyu herkesi evlendirenlere, vitrin vitrin dolaşmaya bulduğu vakti iki sayfa kitaba bulamayanlara; merhaba!

Bu ay bloğu birlikte hazırladığımız iki arkadaşımızın sınavları vardı; ev işi yemek bulaşık çoluk çocuk okul ödev konu komşu akşam oldu sabah oldu derken, sınav günü geldi çattı! O bir sürü hafta uçup gitti, onca dersi kim bilir kim çalıştı! Çok zaman vardı daha, hiç kalmadı...

Bu ay arkadaşlarımızdan biri en sevdiği yazara alzheimer teşhisi konduğunu öğrendi; oysa son kitabını iple çekmiş, yeni almış, daha yeni okuyacaktı, son kitabının gerçekten son kitabı olduğunu bilmeden...

Bu ay sevdiğimiz bir teyzemiz hayata gözlerini yumdu. Onun da planları vardı, ailesi sevdikleri torunları vardı, kendi gibi tonton bir arkadaşı vardı hep didiştiği. Doktor “on dakika” dedi, on dakika erken gitseydi hastaneye, müdahale edilebilecekti, on dakika geç gitseydi beyin ölümü gerçekleşmiş olacaktı. Iki on dakikanın ortasında yirmibeş gün kaldı.

Bu ay bir yıl daha bitti, daha tarih atarken 2011 yazmaya yeni alışmıştık oysa. 2000 yılına girerken bir sürü patırtı kopuyordu milenyum kıyameti diye, şimdiyse 2012 patırtısı kopuyor. Düşünmeden edemiyor insan: “ya 2012'de gerçekten bir hikmet varsa?” Ne yapardık bu yıl, girdiğimiz son yıl olsaydı?

Bir son tayin etmek zor geliyor zamanımıza, hele de genç, sağlıklı, umut doluyken. Yapacak o kadar çok işimiz var ki, o kadar çok ki! Görmek istediğimiz yerler, bilmek istediğimiz şeyler, tanımak istediğimiz insanlar, anlatmak istediğimiz hikayeler, almak istediğimiz ayakkabılar, büyütmek istediğimiz çocuklar... Nasıl olsa çok yarın var bunları yapacak yetiştirecek. Azıcık daha internette takılalım da, kalkar bir ucundan tutarız nasıl olsa! Oysa ki aklı başında olan hiç kimse bir sonraki saniyeye itibar etmemesi gerektiğini bilir, hele ki inançlı bir kimse harf harf kayıt defterimize düşen her anın bir gün hesabının sorulacağından haberdar olduğundan, zamanını kullanmak konusunda çok daha hassas davranır. En azından teorik olarak!

Imam Razi şöyle hikaye ediyor: “Buz satan birisi pazarda şöyle bağırıyordu: Sermayesi eriyen bu şahsa merhamet edin! Onun bu sözünü duyunca, bu söz Asr suresinin anlamıdır dedim. Insana verilen ömür, bir buz gibi erimektedir. Eğer bunu ziyan eder veya yanlış yere harcarsa, insanın hüsranına neden olur.” (Mevdudi, Tefhim-ül Kur'an, İnsan Yayınları, c.7 s.103)

Asr suresinde düşünen akıllara durgunluk verici bir kesinlikle ifade edilen “zaman” mefhumunun önemine vurgu, ve ifade tarzı, azıcık olsun akledenleri bu konuda çok ciddi düşünmeye sevkediyor. Farkında olmadan, umursamadan, üzerinde durup düşünmeyi bile düşünmeden hunharca katlettiğimiz, saçıp savurduğumuz, bitmez tükenmez sandığımız en değerli hazinemiz bir tanecik ömrümüz; yani biz, kendimiz. Nasıl tarif edilir bir kişi? “Ayinesi iştir kişinin...” Nedir iş? “Yaptığımız şey işte!” İşte o yaptığımız şeyi; bize tahsis edilen, miktarı bizce meçhul ömrümüz müddetince yapıyoruz. Yani ömrümüz neyle doluysa, biz oyuz; saniyelerimizi doldurduğumuz işlerle kendimizi inşa ediyoruz. Demek ki zamanımızı gafilce tüketirken aslında kendimizi tüketiyoruz; adeta her gün vücudumuzdan bir parça kesip atar gibi, bitirene kadar ömür defterinin sayfalarını koparıp koparıp atıyoruz. Eski bir Arap atasözü der ki: “zaman, kendisini kullanmayı bilmeyeni kesen bir kılıçtır.” Vaktimiz var mı sizce bu kadar hoyrat olmaya?

Bir günde yirmidört saatimiz var, o kadarcık. Gece, uyumakla geçiyor. Kuvvetle muhtemel ki en kıymetli en bereketli vakit olan seher vakti de öyle; ki daha hazin bir zaman katli söz konusu değildir. Gün içinde herkes en az sekiz saat işinde gücünde, iki üç saat yemek hazırlamak, yemek ve toparlamakla gitti, geri kalan da televizyon ve internet zamanı zaten. Sanki bu ikisi bedelini ödeyip vaktimizi satın almış; öyle borç öder bir edayla vazife ifa ediyoruz karşılarında! “Oturma odamın baş köşesinden alıp, mutfağın kenarına atınca televizyonu; akşam muhabbetleri, çocuklarla oyunlar, kitap okuma saatleri kendiliğinden arttı bizim evde” diyor bir arkadaşımız. “Ailece birbirimizin yüzüne, gözünün içine bakmayı öğrendik.Ve hesabıma göre dört senede 2800 saat bana ve aileme kaldı” diyen arkadaşımızın bir sloganı var: Lütfen televizyonu tahtından indirelim!

Kayda değer, iyi bir iş hangi arada yapılacak? O, haince “kargaların kahvaltı vakti” olarak lakaplanmış paha biçilmez seher vakti var ya, ziyan ettiğimiz, uyuyan gözlerimize bakıp “ah” çeken seher vakitlerimiz, bari o vakitte uyanık olsak da iki üç satır bir şey okusak yazsak çizsek! Nasıl olacak, dizi vardı çok geç yattık! Ah bu israf ettiğimiz zamanlar karşımıza çıkıp bizden hesap sorduğunda nasıl cevap vereceğiz acaba? Vakti değerlendirmek ister misiniz? Hasta komşunuza tarhana çorbasıyla gidin, arkadaşınıza bebeğini birlikte yıkamayı teklif edin, bir yaşlının alışverişini yapın, Eyüp Körler Kütüphanesine üye olup kitap seslendirin.

Eski zamanların büyükleri zaman programlama konusunda çok hassas oldukları için öyle büyük oldular. Şimdiki zamanın büyük adamları da aynı, başarılı bir iş adamı da aynı, başarılı bir anne, bir öğretmen, bir öğrenci... başarılı olan herkes zamanını iyi kullanmayı bilmesiyle başarılı! Mimar Sinan'a bakalım mesela; ömrü boyunca 84 cami, 52 mescid, 57 medrese, 70 darülkurra, 12 türbe, 94 imaret, 122 darüşşifa, 222 suyolu kemeri, 9 köprü, 59 kervansaray, 433 ev, 48 hamam inşa etmiş, Kabe'nin kubbelerini tamir etmiş, Ayasofya'yı onarmış ve iki minare yapmış. Bu çılgın rakamlar bir ömre sığabilecek gibi değil, akla ziyan bir tablo! Modern insanın aklına tuhaf tuhaf şeyler geliyor; “kesin bir sürü klonu vardır, hep beraber çalışmışlardır” ya da “ışınlanmayı keşfetmiştir” diyorsun, başka nasıl olacak! Vakti israf etmeyerek olacak tabi ki. Tek başına bile Mimar Sinan zamanı doğru kullanmanın ve disiplinli olmanın neticesini gösteren bir muvaffakiyet abidesi, kaldı ki tek örnek de o değil. En büyük alimlerden İmam-ı Azam hazretleri, tam kırk sene yatsı abdesti ile sabah namazını kılmış, ömrü boyunca ruhunu teslim etmiş olduğu odasında yedi bin defa Kur’an hatmetmiş, beş yüz bin meseleye mezheplerin kaynağı olacak şekilde fetva vermiş. Elli beş defa hacca gitmiş. Geceleri ise beş yüz veya bin rekât nafile namaz kılarmış. Ara ara da iki rekât namazda Kur’an-ı Kerim'i hatmedermiş. Steve Jobs meşhur Stanford konuşmasında onyedi yaşındayken okuduğu “her gününü son günün gibi yaşa” sözünün hayatını nasıl etkilediğini , zamanını en verimli şekilde geçirme kaygısını hep taşıdığını anlatır ve her fırsatta bunun vurgusunu yapardı. Inanılmaz bulduğumuz, harika işler yapan, muhteşem eserler bırakan bütün o insanlar neticede normal birer insandı, günümüz insanından, bizlerden farklı olarak hayat sermayesini doğru kullandılar, akıllı davrandılar.

Peki bakalım bu büyük ve akıllı insanlar zamanla ilgili ne dediler: 1800'lerin son, 1900'lerin ilk yıllarında yaşamış olan büyük şair Tagore, bir Müslüman'ın boş vakit anlayışına tastamam uyması gereken bir şekilde kısacık ve son derece özlü; “boş vakit yoktur, boşa geçen vakit vardır” diyor. Antik filozoflardan Seneca yukarıda bahsettiğimiz bir ömre sığmayan başarıların sırrını “mutluluk başarıya, başarı ise zamanı değerlendirmeye bağlıdır” diyerek açıklamış. Zamanı doğru değerlendirmenin sadece bir disiplin ve prensip, ya da bir çalışkanlık ifadesi olmadığını, en temel istek olan mutlu olma arzusunu zamanı kullanım şekline bağlamış. Yani mutlu olmak tembel tembel “tatil” yapmakla değil, o tatili hak etmekle alakalı daha çok. Alın terinizle kazandığınız ve vicdanınız rahat olarak verdiğiniz bir kahve molası ne kadar tatlı gelir değil mi? Bakın, tüm zamanların en iyi yazarlarından kabul edilen Shakespeare “ben zamanı harcadım, şimdi de o beni harcıyor” diyor. En derin ruhlardan biri olan Goethe zamanın değerini her türlü maddi zenginlikten yüksek tutuyormuş; “akılsızlar hırsızların en zararlısıdır, zamanınızı ve neşenizi çalarlar” diyerek hem zamanın değerine, hem de az evvel bahsettiğimiz gibi doğru kullanılan zamanın verdiği lezzete, neşeye vurgu yapmış. “Dün geçti, yarın meçhul, o halde dünya bir gündür, o da bugündür” denmez mi hep? Yani şu dakika, şimdi, hemen, ne yapman gerekiyorsa yapmalısın! Bir an sonrasından emin değilsin; bir an sonran var ise bile, o anı istediğin şekilde kullanabileceğinden emin değilsin. Öyle değil mi? Yunus Emremiz uçup giden zamanı her zamanki mana mana içinde üslubuyla ne kadar şahane anlatıyor! Son söz onun:



“ Geldi geçti ömrüm benim
Şol yel esip geçmiş gibi
Hele bana şöyle gelir
Şol göz yumup açmış gibi


İş bu söze Hak tanıktır,
Bu gövdeye can konuktur
Bir gün ola çıka gide
Kafesten kuş uçmuş gibi”



Vaktiniz bereketli olsun, selametle kalın...


Hatice Abla Köşesi

Hatice Abla yine şaşırttı, kalmış spagetti ve artan karnıyarık harcıyla şahane bir yemek yapmış. Buyurun:

“Büyük bir fırın kabını birazcık yağla kızım, spagettiyi hafif ısıt ve bir miktar rendelenmiş kaşarla harmanla, çatala irice irice sar, çatalı bırakmadan spatulayla altından tutarak fırın kabına ortası boşluklu kuş yuvaları gibi yanyana diz. Ortasındaki boşluğa da kalan harcı hafif ısıtıp yerleştir, istersen başka baharat ya da otlar da ekle. Yetmezse biraz peynir rendele boş kalanlar için, o da kıymalı sos sevmeyenler için olsun. Üstüne birazcık yağ gezdir, fırına ver. Oldu sana mis gibi yemek! Çocuklar bayıldı!”

Afiyet olsun!